خاقان فىداننىڭ ئۈرۈمچى ۋە قەشقەر زىيارىتى-ئۇيغۇرلار، تۈركىيە ۋە ختاي ئۈچۈن نىمىدىن دىرەك بىرىدۇ؟ بۇ زىيارەتنىڭ پايدىسى كىملەرگە بولىدۇ ؟ كىملەر زىيان تارتىدۇ؟ ئۇيغۇرلار ئۈچۈن ئىجابى تەرەپلىرى: 1-بۇ زىيارەت ختايغا «تۈركىيە ھىلىھەم ئۇيغۇرلارنىڭ تەقدىرىگە كۆڭۈل بۆلىدۇ.»دىگەن ئۇچۇرنى بىرىدۇ. بۇ 12 يىلدىن كىين ئىلىپ بىرىلغان ئەڭ يۇقىرى دەرىجىلىك زىيارەت ھسابلىنىدۇ. 2-خاقان فىداننىڭ […]

ئۇيغۇر ئاگېنىتلىقى، 29-يانۋار ختاي -ئاتالمىش شنجاڭنى يەر شارىلاشقان شەكىلدە دۇنياغا تەشۋىق قىلىش، ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنى ئىنكار قىلىش ئۈچۈن بارلىق ئۇسۇللارنى ئ‍شقا سالماقتا، ساياھەت ۋە سودا بۇنىڭ ئىچىدىكى مۇھىىم تاكىتىكلاردىن بىرى ھسابلىنىدۇ. ختاي دائىرلىرىنىڭ بىلدۈرىشچە،  قەشقەردىن پاكىستان ئىسلامئابادقا ئۇچىدىغان خەلقئارا يولۇچى توشۇش نۆۋەتچى ئايروپىلانىنىڭ ئۇچۇشنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش مۇراسىمى قەشقەر لەينىڭ خەلقئارا ئايروپورتىنىڭ […]

تەرجىمە قىلىپ ئىلان قىلغۇچى: ئۇيغۇر تەتقىقات ئېنۇستىتۇتى، 4-يانۋار خىتاينىڭ ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتىغا ئەزا دۆلەتلەرگە سالغان بىۋاسىتە مەبلىغى (FDI) مەزكۇر دۆلەتلەردىكى يۇقىرى قاتلام سىياسەتچىلەرنىڭ شەرقىي تۈركىستاندىكى ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىغا قارشى ئېلىپ بېرىلىۋاتقان زۇلۇم ۋە ئادالەتسىزلىكنى ئەيىبلىشىگە توسقۇنلۇق قىلامدۇ؟ 3- ئاينىڭ 22- ۋە 23- كۈنلىرى پاكىستاندا ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى (OIC) نىڭ 48- نۆۋەتلىك […]

ئەركىن ئۇيغۇر،ئۇيغۇر ئاگېنىتلىقى، 5-يانۋار، 2024-يىلى 2023-يىلى ختاي كومپارتىيسى ۋەتىنىمىزدە ئۆز مەنپەئ‍ىتى ۋە ئوبرازى ئۈچۈن غايەت زور دىپلوماتىك پائالىيەتلەرنى ئىلىپ بارغان بىر يىل بولدى. ختاي ئاساسلىقى ئوتتۇرا ئاسيا، ئوتتۇرا شەرق، مۇسۇلمان ۋە ئەرەب دۆلەتلىرى، ئافرىقا دۆلەتلىرى ۋەكىللىرىدىن بولۇپ 30 قېتىمدىن  ئارتۇق چوڭ دىپلوماتىك پائالىيەت ئۇيۇشتۇرغان. ئۇنداقتا ختاي 2023-يىلى مۇستەملىكە ئاستىدىكى ئۇيغۇرستاندا […]

بۈگۈنكى مالايسيا تور بېكىتىنىڭ خەۋەر قىلىشچە، مالايشىيا باش منستىر ئەنۋەر 26-چېسلا، مەزكۇر دۆلەتنىڭ 12-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن باشلاپ، ختاي قاتارلىق دۆلەتلەردىن كەلگەن ساياھەتچىلەرگە 30 كۈن ئىچىدە ۋىزا كەچۈرۈم قىلىش تەدبىرىنى يولغا قويىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن. بۇ تەدبىر يولغا قويۇلغاندىن باشلاپ، مالايشىياغا ساياھەتكە بارىدىغان ختاي، سەئۇدى ئەرەبىستانى، تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەردىكى ساياھەتچىلەرنىڭ چېگراغا كىرىش مۇددىتى 30 […]

ئۇيغۇر ئاگېنىتلىقى ئۈچۈن تەييارلىغۇچى ئەكرەم ئامېرىكا «دۆلەتلىك ئوبزور» ژۇرنىلى مايكىل بىرەنان ( MICHAEL BRENDAN DOUGHERTY )ئاپتورلۇقىدىكى ماقالىدا، يېقىندا پۇل-مۇئامىلە گېزىتى ئىلان قىلغان ختاينىڭ مەسجىدلەرنى كەڭ-كۆلەمدە ۋەيران قىلىشى ھەققىدىكى خەۋەر ۋە ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقى ئارقا كۆرۈنۈش قىلىنغان بولۇپ، مۇسۇلمانلار دۇنياسنىڭ پەلەستىنلىكلەر ئۈچۈن كۆرسەتكەن ھەرىكەتلىرىنى ئۇيغۇرلار ئۈچۈن قىلمىغانلىقىنى تىلغا ئىلىپ مۇنداق دىگەن: «ختاي […]

تۇرسۇنجان، ئۇيغۇر ئاگېنتلىقى، 22-نويابىر كىشلىك ھوقۇق كۆزىتىش تەشكىلاتى چارشەنبە كۈنى ئىلان قىلغان«ختاينىڭ مۇسۇلمان رايونلىرىدا مەسجىدلەر چېقىلغان، ئۆزگەرتىلگەن، تاقالغان»ناملىق دوكلاتتا، ختاي ھۆكۈمىتىنىڭ 2020-يىلدىن بىرى، نېڭشيا ۋە گەنسۇدىكى مەسجىدلەرنى «مەسجىدلەرنى مۇستەھكەملەش»نامىدىكى ھەرىكەت ئاستىدا چېقىپ تاشلىغانلىقى  يورۇتۇپ بىرىلگەن.دوكلاتتا،چېقىلغان ياكى ئۆزگەرتىلگەن مەسجىدلەرنىڭ 3تىن بىر قىسمىدىن كۆپ ئىكەنلىكى تىلغا ئىلىنغان. مەزكۇر دوكلاتنىڭ ئاپتورى-كىشلىك ھوقۇق كۆزىتىش […]

تۇرسۇنجان، ئۇيغۇر ئاگېنىتلىقى، 31-ئۆكتەبىر شەرقى تۈركستان مۇستەقىللىق يولىدىكى داۋا ئادىمى، جامائەت ئەربابى ئابدۇقادىر ياپچان يېقىندا. ختاي دۆلەت رەئىسى شى جىن پىڭغا خەت يېزىپ، مەدھىيەلەپ، ياردەم سورىغان دۇنيا مۇسۇلمان ئۆلىمالار بىرلىكى مۇئاۋىن باش كاتىۋى، باش مەسلىھەتچىلەر كوللىكتىۋى ئەزاسى فەقىھ ئالىم مۇھەممەد ئەل سالابىغا رەددىيە قايتۇردى. ئابدۇقادىر ياپچان مۇنداق دىگەن: ئ‍سلام بىلەن […]

(مەزكۇر خەۋەرنىڭ ئ‍سلام ئ‍ۆچمەنلىكى بىلەن ھىچقانداق ئالاقىسى يوق) مۇھسن، ئۇيغۇر ئاگېنىتلىقى، 30-ئۆكتەبىر يېقىندا تېۋىتتر (Twitter) ( ھازىرقى ئ‍سمى ئەكىس ( X)) دا تارقالغان بىر پارچە رەسم كۈچلۈك تەسر قوزغىدى. مەزكۇر رەسىمدە، مۇسۇلمان دۆلەتلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ ئاھۇ-زارىغا پەرۋا قىلماي، پەلەستن تەرەپتىلا تۇرغانلىقى ئەكس ئەتتۈرۈلگەن بولۇپ، بۈگۈنكى دۇنيادىكى سياسى رىئاللىقنى نامايەن قىلغان. پەقەت […]

مەھمۇتجان، ئۇيغۇر ئاگېنىتلىقى، 27- ئ‍ۆكتەبىر  دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ مۇسۇلمان ئۆلىمالار تەشكىلاتىدىن بىرى بولغان «دۇنيا مۇسۇلمان ئۆلىمالار بىرلىكى» ئورگان تور بېكىتى، سوسيال مېدياسى ۋە ئاخبارات ۋاستىلىرىدا ئۇچۇق خەت ئېلان قىلىپ، شى جىنپىڭدىن  ئامېرىكا ۋە ئ‍سرائ‍ىلىيەگە قارشى مۇسۇلمانلار دۇنياسى ۋە پەلەستىنگە ياردەم بېرىشنى تەلەپ قىلدى.  مەزكۇر خەت ئاللاھنىڭ نامى بىلەن باشلانغان بولۇپ، […]

ئەل ئارابىيە تورىنىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، سەئۇدى ئەرەبىستان پايتەختى رىيادتا بۇ ئاينىڭ 16-كۈنىدىن 19-كۈنىگىچە MDLBeast نامىدىكى مۇزىكا فېستىۋالى ئۆتكۈزۈلگەن بولۇپ، بۇ فېستىۋالغا 730مىڭدىن ئارتۇق كىشى قاتناشقان. سەئۇدى ئەرەبىستان «خان جەمەتى ئومۇمى كۆڭۈل ئېچىش ئورگىنى» (GEA) رەئىسى تۈركى ئەل شەيخنىڭ دېيىشىچە مەزكۇر فېستىۋال تۆت كۈن داۋاملاشقان بۇ فېستىۋال ھازىرغىچە دۇنيادىكى قاتناشقان ئادەم سانى ئەڭ كۆپ، كۆلىمى ئەڭ زور مۇزىكا فېستىۋالى بولۇپ ھېسابلىنىدىكەن.

ختتاي كومپارتىيەسنىڭ ئاممىۋى تەشۋىقات ۋاستىلىرى ختتاي تاجاۋۇزچىلىرىنىڭ ئىسلام دىنىغا بولغان ھۇجۇملىرىنى ئاشكارا تەشۋىق قىلماقتا بولۇپ، تارقىتىلغان ۋىدىئولاردا كۆرستلىشچە، ختتاي كومپارتىيەسى ئىسلام دىنغا بولغان باشقۇرۇشنى كۈچەيتىپ، ئىسلامنى ختتايلاشتۇرۇش قەدىمىنى تىزلىتىدىكەن.

مەسجىد قانغا بويالدى: ئىسلام دۆلىتى ئۆزىنىڭ ئافغانىستان قۇندۇز شەھىرىدىكى 50 ئادەمنى ئۆلتۈرگەن پارتىلىتىشقا مەسئۇل ئىكەنلىكىنى جاكارلىدى

ئامېرىكىنىڭ نوپۇزلۇق سياسى ئىشلار ژۇرنىلى «دىپلومات» تەپسىلىي خەۋەر ئېلان قىلىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنى باستۇرۇشى، تۇتۇشى، پاكىستاندا ئۇيغۇر مىللىي كىملىكىنى يوقىتىش ئۇرۇنۇشى ھەققىدىكى قىلمىشلىرىنى پاش قىلغان.

2020-يىلى 10-ئىيۇل تۈركىيە پارلامنىتى ئەردوغاننىڭ تەلىپىنى قوبۇل قىلىپ، ئاياسوفيەنى مەسجىدكە ئۆزگەرتىشنى تەستىقىلىدى، شۇنىڭدىن كېيىن دۇنيادا بۇ ھەقتە قىزغىن بەس- مۇنازىرە كۆپەيمەكتە. تۆۋەندە بىز شۇنىڭ بىر قسمىنى كۆپچىلىككە ئەينەن ھالدا سۇنىمىز

ئەردوغان ھاكىمىيەت بېشىغا چىققاندىن بۇيان، تۈركىيە خەلقئارا سەھنىدە توختاۋسىز ھەرىكەت قىلدى. سۈرىيەگە ئەسكەر ئەۋەتىش ۋە لىۋىيە مەسىلىسىگە ئارىلىشىش قاتارلىق سىياسەتلىرىنى يۈرگۈزۈش جەريانىدا تۈركىيە ئەمەلىي ھەرىكەتلىرى بىلەن ئۆزىنىڭ «رايونلۇق كۈچ» سالاھىيىتىنى كۆپ قېتىم ئېلان قىلدى.

يېقىنقى كۈنلەردىن بىرى شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنىڭ كۈنتەرتىپكە كىلىشنى بىلەن دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا ھەرخىل تۈردىكى پائالىيەتلەر ئورۇنلاشتۇرۇلماقتا، بۈگۈن يەنى 12_ئاينىڭ 27_كۈنى ھىندونوزىيە پايتەختى جاكارتادا خىتاي كونسۇلىنىڭ ئالدىدا يۈزمىڭ كىشىلىك نامايىش ئۆتكۈزۈلدى. نامايىشقا بىۋاسىتە قاتناشقان شەرقىي تۈركىستان مىللىي مەجلىس رەئىسى سىيىت تۈمتۈرۈك ئەپەندىنىڭ بىلدۈرىشىچە بۈگۈن جۈمە نامىزىدا ھىندىنوزىيە دىكى جامىلەردە شەرقىي تۈركىستان ھەققىدە خۇتبە ئۇقۇلغان ۋە دۇئالار قىلىنغان.